M. Boers via <[email protected]> wrote on 26 Dec 2015 in soc.genealogy.benelux: Ik schreef: >> Proberen, August kan mij dan verbeteren ;-) >> >> Die 20 Julij Elizabetha, >> Jacobus et Joanna parentes, >> mater est catholica, >> ut volebant indicatiam cognominis patris et matris. >> erat mater extranea: >> quaeque incognita[?] est [???] >> proles fit legitima >> >> Op de dag van 20 juli, Elizabetha, >> ouders zijn Jacobus en Johannes, >> moeder is katholiek, >> en ze wilden aanduiding van achternaam van vader en moeder. >> moeder was een vreemdeling: >> welke onbekend is [???] >> het nageslacht legitiem gemaakt wordt. >> Evertjan. > Dag Evert, Dat tenminste, lees je verkeerd, de rest hieronder is "just my humble opinion" ;-) > Volgens mij staat in regel drie "acatholica", zoals Richard ook al > schreef, en niet "est catholica". Tja, ik lees dat niet. Richard is beinvloed door [terechte!] a priori kennis. > En er staat volgens mij "et volebant" en niet "ut volebant". > De "e" in et heeft precies dezelfde vorm als de "e" in volebant. Accoord. Had ik ook al zo vertaald. > Ik lees verder in regel 3 "indicare" en kan daar met geen > mogelijkheid "indicatiam" van maken. Misschien had dat er wel > moeten staan volgens de latijnse grammatica (dat kan ik niet > beoordelen), maar geschreven is het volgens mij niet. Inderdaad mogelijk, maar voor een redelijke vertaling denk ik dat dat dat wel bedoeld is. De schrijver heeft duidelijk moeite met zijn handschift aan het einde van een woord. > Op regel 3-4 staat er naar mijn idee duidelijk "cognomina" en niet > nognominis. "cognomina" is nominativus of accusativus pluralis van cognomen. Een "acc cum inf"-constructie is misschien mogelijk: "volebant indicare cognomina patris et matris" [= "[zij] wilden de familienaam van vader en moeder aangeven"] > En ik neem dat niet de getuigen de achternamen van de ouders > wilden hebben, maar dat de priester dit wilde. > Dus de vertaling zal iets moeten zijn als: > "en ik wilde weten de achternaam van de vader en de moeder". Ja, maar, we zijn het toch eens dat er "volebant" staat en niet "volebat", het verschil tussen de singularis en pluralis is toch wel het eerste wat je van een zelfs beginnende priesterleerling kan verwachten. > Ook ik herken in regel 5 het woord "incestune" en niet "incognita". Mogelijk, enig idee over de betekenis? > Deze regel eindigt volgens mij op "est utrum proles". > Mijn Latijns-Engels woordenboek vertaalt woordeboeken behoren betekenissen uit te leggen, niet te vertalen, want daar is context voor nodig. > "utrum" als "whether". Alleen in Lat. "utrum..., an..." [Eng. whether.., or...] [Ned. of de één ..., of de ander...] Eng. whether, Ned. welke, Gr. poteros, Lat. [c]uter, hebben dezelfde indo-europese stam. "uter, utra, utrum" is een adjectief en betekent zoiets als beiden, welke van de twee "utrum proles fit legitima" daar kan ik bijna niets van maken misschien zoiets als: "eventueel nageslacht legitiem gemaakt wordt" > "fit" in regel 6 is een vervoeging van het werkwoord > "fieri" = worden. Het betekent: "hij/zij/het wordt". Dat is een vertaling, niet "de betekenis", het gaat om de betekenis van een woord [m.i.] Vertalingen stinken altijd, omdat nuances onvertaalbaar zijn, en gelukkig is dat zo. m.i. betekent "fit" hier [= context!!!] "worden" in de zin van "ombouwen", "veranderen in", een actievere vorm dan "worden" in het Ned. meest wordt[!] gebruikt, waardoor ik daar misschien iets overmoedig "gemaakt" aan heb toegevoegd. Het is niet een kind dat acht "wordt" zonder dat iemand iets "doet". -- Evertjan. The Netherlands. (Please change the x'es to dots in my emailaddress)